Rehabilitacja

Najczęstszą przyczyną występowania kontuzji jest nieodpowiednia rozgrzewka, źle dobrane obuwie sportowe, przeciążenia, niewłaściwie skomponowany zestaw ćwiczeń. Proces rehabilitacji pomoże nam znaleźć słabe punkty w naszym planie. To jednocześnie najlepszy sposób, aby poradzić sobie z przeciążonymi mięśniami i skutecznie je rozluźnić. Zabiegi pomagają pozbyć się bólu, obrzęków oraz skurczy. Jeśli mamy problem z powracającymi urazami, również mamy możliwość zidentyfikowania ich przyczyny i pozbycia się.

Fizjoterapeuci pracujący ze sportowcami działają w znacznie szybszym tempie. Praca jest bardziej intensywna, tak aby powrót do pełnej sprawności nastąpił najszybciej jak to możliwe.

W rehabilitacji sportowej wykorzystywane są zarówno działania fizjoterapeutyczne, jak i fizykoterapeutyczne. Pozwalają one na zregenerowanie organizmu i przyspieszenie odnowy biologicznej.

Podstawą rehabilitacji sportowej są techniki powięziowo-mięśniowe i trening personalny, które poprawiają kondycję, szybkość i zwinność, poszerzają zakres wykonywanego ruchu, poprawiają siłę, wytrzymałość oraz elastyczność, zwiększają kontrolę nerwowo-mięśniową, np. równowagę i koordynację, usprawniają wykonywanie ruchów typowych w danym sporcie, korygują nieprawidłowe schematy ruchowe, zwiększają i utrzymują wydolność układu krążeniowo-oddechowego.

Spośród zabiegów fizykoterapeutycznych wskazać należy m.in.:

Rehabilitacja sportowa jest zawsze dobierana indywidulnie. Konkretne metody, techniki i ćwiczenia zależą od celu treningu, a także ogólnej kondycji i stanu zdrowia. Najważniejszą cechą fizjoterapii w sporcie jest funkcjonalność, czyli skupienie na poprawieniu tych funkcji narządu ruchu, które są najważniejsze w danej dyscyplinie – m.in. siły, elastyczności, wytrzymałości, szybkości albo precyzji.

Terapia polega na przywróceniu prawidłowej i funkcjonalnej postawy ciała, pozwalającej na aktywności odpowiednie dla wieku i rozwoju. W jej zakres wchodzi korekcja wad kręgosłupa, stóp, kolan oraz wszelkich dysfunkcji związanych z postawą ciała. Obejmuje także naukę prawidłowych nawyków i zachowań prozdrowotnych oraz trening ogólnorozwojowy wspierający zdrowe i harmonijne dorastanie.

Pierwsze 12 miesięcy życia dziecko to czas intensywnego wzrostu, zdobywania nowych umiejętności, uczenia się swojego ciała. Po kilku miesiącach maluszek próbuje samodzielnie zmieniać pozycję ciała, przewracać się, podnosić. Jeśli w tym czasie zaobserwujemy u maluszka nieprawidłowe zachowania, np. mocne odginanie się w jedną stronę lub mocne prężenie się podczas karmienia, wskazana jest konsultacja z fizjoterapeutą dziecięcym. Specjalista oceni rozwój psychoruchowy dziecka, podpowie jak prawidłowo pielęgnować malucha w domu, a w poważniejszych przypadkach opracuje i poprowadzi odpowiednią terapię.

Rehabilitacja dziecięca wymaga pełnego poświecenia i zaangażowania nie tylko rehabilitantów i dzieci, ale w równym stopniu ich rodziców, opiekunów. Do głównych metod rehabilitacji dzieci zaliczamy: metodę NDT-Bobath, metodę Vojty i metodę Peto.

Metoda NDT-Bobath, czyli rehabilitacja dzieci w wyniku urazowego uszkodzenia mózgu

Rozwój dziecka z urazowym uszkodzeniem mózgu powstałym na skutek upadku, wypadku, przemocy lub w wyniku mózgowego porażenia dziecięcego przebiega inaczej niż u zdrowego dziecka. Zaburzenia czuciowo-ruchowe takiego dziecka sprawiają, że nie jest ono w stanie kontrolować mięśni głowy i tułowia, przez co nie może wykonywać precyzyjnych ruchów. Rehabilitacja dzieci za pomocą metody NDT-Bobath polega na uciskaniu poszczególnych części ciała dziecka, tak by wyeliminować u niego niekontrolowane i nieprawidłowe odruchy. Bardzo ważne w tej metodzie jest możliwość stosowania jej przez rodziców (odpowiednio wcześniej przeszkolonych przez rehabilitanta) z dzieckiem w warunkach domowych.

Stosowana u niemowląt, dzieci i młodzieży w przypadku zaburzeń koordynacji ruchowej, dysplazjach, zwichnięciach stawu biodrowego, bólach i skrzywieniach kręgosłupa. Podstawą tej metody jest działanie oparte na pewnych wzorcach ruchowych. Podstawowymi wzorcami są wzorce pełzania i wzorzec odruchowego obrotu. Na bazie tych wzorców przygotowuje się kolejne wzorce ruchowe, które w trakcie oddziaływania poprzez stymulacje odpowiednich mięśni, prowadzą do wykształcenia prawidłowego ruchu dziecka.

Inaczej Nauczanie Kierowane łączy medycynę, psychopedagogikę i naukę społeczną. Metoda ta polega na nauce kontrolowania odruchów dziecka poprzez naukę pisania, czytania, rysowania i ogólnej komunikacji werbalnej i niewerbalnej. Rehabilitacja tą metodą powinna być prowadzona regularnie przez jedną osobę, celem zbudowania zaufania dziecka i osiągnięcia najlepszych efektów rehabilitacji.

Rozgrzewanie chorych tkanek to najczęstszy efekt zarówno światłolecznictwa, jak i terapii ciepłem. Dzięki temu zmienia się wrażliwość receptorów, poprawia się krążenie a mięśnie rozluźniają. Dzięki większemu przepływowi krwi mediatory bólu (związki chemiczne pobudzające receptory) są szybciej usuwane z organizmu, a większy napływ tlenu do komórek ogranicza dalsze uwalnianie mediatorów.

Przykładowe zabiegi: naświetlanie promieniowaniem podczerwonym, laseroterapia, sauna.

Zabiegi z wykorzystaniem zimnego powietrza (ciekły azot lub dwutlenek węgla) rozluźniają mięśnie, spowalniają przemianę materii, obkurczają naczynia krwionośne, hamują procesy zapalne i zmniejszą obrzęki. Ponadto, długotrwałe zabiegi z zastosowaniem bardzo niskiej temperatury zmniejszają pobudliwość włókien nerwowych, blokują receptory czuciowe i spowalniają przewodnictwo. Podwyższa się zatem próg bólu.

Ultradźwięki wykazują silne działanie przeciwbólowe. Zabieg działa na tkanki jak mikromasaż – rozluźnia mięśnie, które napinają się pod wpływem bólu, potęgując go, usprawnia oddychanie tkankowe, pobudza przemianę materii komórek.

Elektrolecznictwo łagodzi doznania bólowe poprzez poprawę ukrwienia stymulowanej tkanki, przyspieszanie wchłaniania obrzęków i wysięków śródstawowych, usprawnianie procesów odżywczych tkanek oraz działanie przeciwzapalne.

Zabiegi w kriokomorze spowalniają procesy starzenia, poprawiają mikrokrążenie, zwiększają odporność organizmu, regulują pracę układu hormonalnego, obniżają napięcie mięśniowe, wspierają terapie łagodzące ból i obrzęki. W organizmie poddanym niskiej temperaturze dochodzi do wzrostu poziomu B-endorfin, produkcji ACTH, kortyzonu, adrenaliny i noradrenaliny (a u mężczyzn testosteronu). U chorych poddanych krioterapii obserwuje się poprawę nastroju, zmniejszenie odczucia zmęczenia, ustąpienie problemów z zasypianiem i snem.

Zabiegi w kriokomorze, mimo że trwają krótko (ok. 3 min.), cechują się wysoką skutecznością. Są idealnym uzupełnieniem regularnych ćwiczeń i indywidualnych terapii.

Zabieg polega na oddziaływaniu na ciało bardzo niskiej temperatury (od -130 do -160 stopni Celsjusza) w specjalnej kriokomorze, w której przebywa się maksymalnie do 3 minut. Wewnątrz kriokomory należy spokojnie i powoli maszerować, oddychając powoli i płytko, tak aby lodowate powietrze nie dostało się w nadmiarze do płuc. Zasada oddychania w kriokomorze: dwa razy dłuższy wydech niż wdech. Takie postępowanie zapobiega wystąpieniu duszności. Zabieg w kriokomorze jest przez cały czas nadzorowany przez personel medyczny, dlatego w każdej chwili można go przerwać.

Nie wolno dotykać ścian kriokomory, ponieważ w tak niskiej temperaturze grozi to odmrożeniem i uszkodzeniem skóry.

Zabieg jest bezbolesny i dobrze tolerowany przez organizm. Po wyjściu z komory wskazane są intensywne ćwiczenia ruchowe przez ok. 20-30 min.